Commissaris van de Koning in Zuid-Holland Jaap Smit constateert dat de filters van de rede en het verstand verstopt zijn of niet meer goed werken. “Mensen willen niet zozeer gelijk krijgen, maar slaan het debat over en nemen het gelijk gewoon. Wel zo makkelijk en lekker snel… Dat zijn zorgelijke ontwikkelingen. Ons maatschappelijk klimaat vraagt veel aandacht.” Dat zegt hij in zijn nieuwjaarstoespraak, waarin hij het politiek-maatschappelijk klimaat en de opkomst van het populisme vergelijkt met een voetbalwedstrijd.

Smit: “De roep om verandering is sterk, dat kan, maar het antwoord op die roep baart zorgen. Het is alsof wij kijken naar een voetbalwedstrijd en er verschijnt een nieuwe speler op het veld die zich niets van de spelregels aantrekt. Sommigen, gegroepeerd in een apart vak, vinden het prachtig en beginnen hard te schreeuwen en te scanderen. Het klinkt alsof het hele stadion erin meegaat, maar in werkelijkheid is het slechts een overzichtelijk deel in dat ene vak.”

Smit stelt dat de grote meerderheid de spelverruwing aanziet en zich er zorgen over maakt. “Tot veler stomme verbazing wordt de speler die er met het spel vandoor gaat, door de voetbalpers benoemd tot ‘man of the match’ en voetballer van het jaar. Wie is hier gek,” vraagt hij zich af. “Gaat er nog gevoetbald worden, of wordt het straks knokken en is de lol er helemaal vanaf?”

Velen hebben het gevoel de greep kwijt te zijn, stelt de Commissaris van de Koning. “Het is de paradox van de vrijheid van de mens die alles in de hand lijkt te hebben, maar de controle kwijt is.” Er moet zicht blijven op de nood van de enkele mens, vindt Jaap Smit. De overheid heeft hierin volgens hem een belangrijke taak.